ecololia

"می شد تو باشی" عبارتی موجه(modal) است که 5 بار با فاصله در متن تکرار می شود . پروبلماتیک متن رخدادپذیری(امکان،صدفه،احتمال)ست.

نوشتار آلفا گویی با آواها فرآورده می شود  قوام می یابد برای نمونه گوش کنید هم آوایی منظم سین ها  شین ها  میم ها را در همه ی متن؛از سویی آیا هیچ مرز مشترکی را می توان به تصور آورد که بخش های نوشتار آلفا را به هم بپیوندد؟ این مرز مشترک یا کانون کجاست ؟یعنی اگر نوشتار را از رویه ای ببریم و به دو نوشتار مجزا بخش کنیم آیا این دو رویه  نوشتار در گوهر خویش مجزا می مانند یا به صورت جزیی از یک چندی پیوسته نماییده می شوند ؟ آرایش(نظم) بخش های زمان در نوشتار آلفا به چه ترتیب است؟

هویداست که  نوشتار آلفا به شیوه ای آروین گروانه در اشاره به این و آن پیش نمی رود یعنی فرد بودن و عددانه یک بودن موقعیت ها و موضوع ها در کانون توجه نیستند به این دلیل که معناها(موضوع ها،چیزها) در طبیعت خود به صورت کلی چندی نمایی شده اند. برای نمونه بنگرید به جمله هایی نظیر " و زادگاهی را به یاد آورد   در   حاشیه ها..." یا " صدایی حاشیه ها را طی می کرد..." و نیز همنهاده های شهرهای بسیار،صداهای شبانه،یاد مهمانخانه هایی در آواز و ... ؛دقیقانه تر کاربرد حدهای کلی بر حدهای فردی می چربد،تو گویی هر معنایی با نشانگر پنهان "همه/هر" چندی نمایی شده است.

به این ترتیب است که شیوه ی نامگذاری موقعیتها دربیشتر نوشتار آلفا بر بازنمایی حال و هوا(کیفیت،MOOD)یی خیال گون متمرکز است به این دلیل که به امکان،توانش[قوه ی] هستن/ نهستن در نوشتار آلفا به یکسان اهمیت داده می شود.اینکه آیا جمله ها با امر واقع همخوانی دارند یا نه بختانه ممکن است. می شد تو باشی.باشندگی در گوهر خود ضرورتی ندارد. قوه به فعل درنمی آید.

هویداست کلام شیث موجز و عمیق است  یعنی پیشرفت متن بر پایه ی افزودن بر ژرفایش(درون گستری)،کاهش از پهنایش(برون گستری) است. به بیانی تمثیلی نوشتار آلفا گویی ما را به اعماق می برد یعنی در خیال غوطه ور می کند. این با موسیقی کلام شیث نیز هماهنگ است؛ملایم و آوازی که ما را نمی جنباند چنانکه ساز را فروهشته به رقص درآییم بلکه نرم نرمک همنوای آواهای خوش کلام می کند.

فعل و انفعال (ترادیسی،متابولیسم) در نوشتار آلفا،در هر بند بر بنیاد تکرار- یادآوردن/از یاد بردن- است چه آنجاها که برخی عبارتها عینن در میان بندها تکرار می شوند چه آنجاها که محکی خواهش هاش را مدام در بیشتر متن می هاید/می ناید.برای نمونه :

-          دلم می خواست در این شهر نباشم

-          دلگیر است  می خواهد در این شهر نباشد

-          که چقدر می توان در هوس همین شکل بود و تکرار این شکل را در تمامی نقشه ها پی گرفت

-          در خوابهاش راهی جستجو می کند که آن زن او را از یاد ببرد

-          هراس که که او نمی آید

-          نمی خواهد

-          کی2 تمام می شود

هویداست به یاد آوردن/از یاد بردن بیان انفعال نفس محکی داستان است و نیزدر نوشتار آلفا مفصلی ست که زمان کنونی را به زمان بیرون از زمان کنونی پیوند می دهد.

آنچه نگاره ای را غلوآمیز می کند ایجاد آخشیج(تضاد) است،آخشیج می تواند بین صورت واقعی و صورت پندارین نگاره باشد؛صورت واقعی چونان فرض آشنایی ست که صورت پندارین از آن آشنایی زدایی می کند. در نوشتار نیزچنانچه تغییر پهناور و بزرگی در بازه ی زمانی کوتاهی رخ دهد نویسا به اصطلاح آخشیج گو می شود برای نمونه بنگرید به گروتسک سطر آغازین داستان مسخ نوشته ی کافکا "یک روز صبح،همینکه گره گوار سامسا از خواب آشفته ای پرید،در رختخواب خود به حشره ی تمام عیار عجیبی مبدل شده بود."

نوشتار می تواند آخشیج ها را به تعادل برساند یا آنها را شدت بخشد. نوشتار آلفا آخشیجی(تضاد) را به عنوان یک خصیصه راهبری نمی کند.گرچه می توانیم بگوییم به یک معنا وضعیت های مکمل آخشیج یکدیگرند برای نمونه این دو بند را بنگرید :

- در بسته می شود   کفش های جیر  و   اشیاء به جامانده و  هراس

- در باز شد   آرام آمد تو  با اندکی از نور   که افتاد و گوشه ای از خاک را روشن کرد و رفت

به این معنا در نوشتار آلفا وضعیتهای مکمل از ابتدا در کنار همدیگر محاکات را پیش می برند. از سویی در این نوشتار ما با گونه ای دگر شوی(استحاله) روبروییم ، دگرشوی در گوهر خویش از سکون /بی تغییری به جنبش نزدیکتر و از دگردیسی(مسخ) به سکون نزدیکتر است. کلام شیث آن دیگ جوشانی نیست که هر لحظه امکان سرریز آن باشد. دریافت ها و انفعالات نفس به آرامی و به تکرار هست می شوند. به بیان دیگر در نوشتار آلفا جنبش امر واقع کند/درازآهنگ است.برای نمونه بنگرید به بخشهای میانین محاکات:

- در باز شد   آرام آمد تو   با اندکی   از نور  که افتاد و گوشه ای از خاک را روشن کرد و رفت

- صدایی حاشیه ها را طی می کرد و در باد می رفت که علف های خیس نورسته جابجا شوند

- این لب که می تواند این همه ماه باشد

         گفت که دوستش دارد...

چونان استثنا تنها لمحه ی پایانی ست که کنش گری به محاق رفته ی نفس را احیا می کند " ... و در خنکا به یادش سطری می آید از آواز و می گرید."

تمثیلانه می گوییم کلام شیث برزخی ست که فرازا و فرودین(خیال و واقعیت) در آن به تعادل می رسند. آروین گروانه می توانستیم گفت دورترین جای ها/گاه ها در این جهان در این بند نماییده می شوند :" و زادگاهی را به یاد آورد در حاشیه ها    با خطوط پراکنده کاه گلی از دور و   باد    و زنی که صدا می زند در دوردست و"

مرکز این برزخ گویی کنش های کوچک و آنی  محاکات است جای/ گاهی که محکی" می رود انگشت می کشد روی علف ها   در تری انگشتهاش و در خنکا به یادش سطری می آید از آواز و می گرید"

به سوی این مرکز فرودین- پایین است، آن جا امر واقع خودنمایی می کند،اشیا با نام هایشان همخوانی دارند و ما می توانیم به زمانی متناهی در عبارت بیندیشیم برای نمونه" مهم بوده که امروز بیاید  از قبل تصمیم داشته تردید داشته  آمده  عجله دارد  اشتها ندارد  نه نمی نوشد چیزی سرش داغ است  نمی خواهد"  و برعکس، به سوی حاشیه ها- بالا جای/گاهی ست که وضعیتها مدام به هم ترادیسیده می شوند به همین ترتیب کرانه های زمانی هر بند هم به کرانه ی زمانی بند دیگر ترامی دیسد. برای نمونه گوش کنید به این بند :"باد که گل های روی میز را به هم ریخت   دستش وقتی آمد که گل ها را جابجا کند خورد به فنجان   خم شدید    و در حاشیه تن اکنون نمایان او   که رویا بود   خطوط پراکنده جهان به یاد آمد   که چقدر  می توان  در  هوس  همین شکل بود و  تکرار  این شکل را در تمامی نقشه ها پی گرفت"

هویداست که نوشتار آلفا پادگو(متناقض گو-absurd)هم نیست،به بیان ساده آنچه نوشتاری را متناقض گو می کند کنارهم نشینی جمله های هم هنگام موجود و ناسازگار(inconsistent) است برای نمونه بنگرید به این گفتگوی مهمل در انتظار گودو از ساموئل بکت :

ولادیمیر:بیا خودکشی کنیم  

استراگون:با چی؟

-          با بند شلوارت

-          ولی شلوار من که بند ندارد

متن گودو در برابر اینکه آیا اشاره ی ولادیمیر به بند شلوار استراگون راست است یا باور استراگون به اینکه شلوارش بند ندارد ساکت است؛بکت خود این ناسازگاری را در همه ی متن راهبری می کند. به این معنا نوشتار آلفا در هیچ کجا بر پایه ی نقیضه سازی پیش نمی رود.

پایان

 ۱ نوشته ای از محمد باقر عباسی به نشانی segalesh3.blogfa.com(به اختصار در سراسر این نوشته آلفا)

 ۲ چه کسی تمام می شود معنا کردن این جمله با این ریخت برای من بسی فرح انگیزتر است!

"بنیادگرایی  وجدان معذب سخت کیشی بنا به مصلحت نرمخو شده است" این تعبیر شلایشرت با همه رسایی و ایجازش باز هم نمی تواند مبین و معرف تمام اشکال و صور گوناگون بنیادگرایی باشد. به ویژه هنگامی که ما با گونه ای ویژه یعنی بنیادگرایی نوپای ایرانی سروکار داریم. بنیادگرای جوان ایرانی را نمی توان در یکی دو جمله تعریف و توصیف کرد و یا چند نشانه مشخص را در او نشان کرد تا به محض رویارویی بتوان با انگشت نشانش داد.

بنیادگرای جوان ایرانی خاستگاه اجتماعی گوناگونی دارد و از نظر فردی نیز طیف وسیعی از مرام و مسلک و خلق وخوهای شخصی و فردی را در بر می گیرد. با این همه یک چیز مسلم است و آن اینکه برخلاف عادت معمول در سیر تاریخی بنیادگرایی، بنیادگرای جوان ایرانی کار خویش را به گونه ای وارونه می آغازد.بدین معنا که اگر غایت این پارسامنشی ،زهد و تعصب مذهبی است که افراد را بسوی اتخاذ یک رویکرد بنیادگرایانه سوق می دهد،در مورد بنیادگرای جوان ایرانی اغلب _ و البته_نه همیشه مجموعه ای از دلبستگی ها و علایق واپسگرایانه سیاسی است که در او گرایش به یک زندگی پارسامنشانه و زاهدانه را،هرچند توام با دورویی و تزویر تقویت می کند. گزاره های زیر می توانند همگی در یکنفر یک جا به چشم آیند و یا شاید بتوان بنیادگرایی را یافت که هیچ یک از خصوصیات را نداشته باشد،اما به هر روی ناظر بر برخی از خصایص قهرمان ما می تواند باشد.

1_بنیادگرای جوان ایرانی غالبن بسیجی است.

2_بنیادگرای جوان ایرانی یا ساده دل و خوش برخورد است یا پرخاشگر. در هرصورت او متعصب است.

3_بنیادگرای جوان ایرانی معمولن در رشته های فنی و غیر از علوم انسانی تحصیل می کند.البته همواره استثنائاتی قابل اعتنا بسیارند.

4_بنیادگرای جوان ایرانی خود را مدرن می پندارد و به ظاهر مخالف تحجر و خرافه پرستی است. اما به هرحال سفت و سخت هوای عالم غیب را دارد. او نمی تواند بدرستی روشن نماید که مرز میان اعتقادات دینی او و خرافه کجاست ولی همواره مصر است که خود را طرفدار یک تلقی عقلانی از دین نشان دهد.

5_بنیادگرای جوان ایرانی کتاب غیردرسی نیز می خواند. حتی روزنامه های گروه هایی را که اگر نه از نظر عقیدتی دست کم از نظر سیاسی معاندشان می پندارد. او گاه به گاه به سایت های اینترنتی همین گرو هها نیز سرک می کشد و بدش هم نمی آید در سایت های فیلتر شده سر و گوشی آب دهد.

6_بنیادگرای جوان ایرانی کتابی درباره سیاست،کتابی در باره فلسفه،کتابی درباره انقلاب ایران ، حتی کتابی درباره جنبش مشروطیت و احیانن کتابهایی در باره چیزهای دیگر و خلاصه کتاب هایی درباره همه چیز می خواند،اما نه بطور کامل! همین که حجت ها و برهان هایی در اثبات حقانیت خویش از آنها برگیرد،بس است.

7_بنیادگرای جوان ایرانی کتابخانه معمولن کوچکی دارد که گاه کتابهایی که به زعم ما نیز ارزشمند اند در آن یافت می شود.

8_بنیاد گرای جوان ایرانی در هر کتاب یا نوشته ای که بنام اسلام است به دنبال رد پایی از حقانیت خود می گردد، اما اغلب ناکام از جستجوی خویش باز می گردد.

9_برای او هایدگر نامی آشناست. همچنین اشپنگلر ، یونگر و اگر کمی با سواد تر باشد توین بی.

پیشوایانش برای او گاه از نقد نیچه ای بر تمدن غربی نیز گفته اند.مارکس و فروید و هیوم و .... بشریت را منحرف کرده اند. زعیمان فکری او بطلان همه باورهای فلاسفه ی غربی را از پیش آشکار ساخته اند.

10_برای بنیادگرای جوان ایرانی،متفکری بزرگتر از مطهری هیچ گاه ظهور نکرده است و نام هایی چون رضا داوری، مددپور،زرشناس،پورازغدی و امثالهم بسیار بزرگ و احترام برانگیزند.اما درباب فردید نمی تواند اظهار نظر قطعی صادر کند. او درباره شریعتی،سروش و مجتهد شبستری نیز حرفهایی برای گفتن دارد.

11_بنیادگرای جوان ایرانی کمتر اهل استدلال است. بیشتر نیش و کنایه می زند و رقیب را به باد طعنه می گیرد. وی آموخته است که همواره اشخاص و مراجع حجیت و در یک کلام نقل قولها را جانشین استدلال کند. از این رو تحلیلهایش تنها سبکسرانه و درخور پوزخندند.

12_ بنیادگرای جوان ایرانی بسیار چیزها را مهم می داند.اما مهم ترین  چیز برای او افاضات صاحبان قدرت است.او همواره گوش فرا داشته تا آنچه را که از بلندگوهای قدرت شنیده می شود به خوبی به خاطر بسپارد و آنچه را که بر زبان متفکران درباری جاری است همواره آویزه گوش خود گرداند. تلویزیون برنامه های بسیار سودمندی برای او پخش می کند.

13_بنیادگرای جوان ایرانی تعلق عجیبی به این زمانه دارد.از این رو دلبستگی اش به ریاست جمهور ایران یکی از اساسی ترین مشخصه های اوست. سیاست خارجی احمدی نژاد را بیش از اندازه درست می پندارد بی آنکه دانشی در باب سیاست داشته باشد.با سیاست های اقتصادی اش نیز کاملن موافق است چون او نیز مانند احمدی نژاد از اقتصاد چیزی نمی داند.

14_بنیادگرای جوان ایرانی هنگامی که باکتاب یا نوشته ای زیر عناوینی چون نقد لیبرالیسم، نقد تمدن غرب و ...مواجه می شود،شور و  وجدی کودکانه سراپایش را فرا می گیرد. سقوط غرب اجتناب نا پذیر است.

15_بنیاد گرای جوان ایرانی بدبختانه هنوز شوق شهادت دارد.

16_بنیاد گرای جوان ایرانی معتقد است که می توان و باید شیوه های ماکیاولیستی غرب را علیه خود آنها بکار برد. (الحرب خدعه.)

17_یکی از سوداهای بنیادگرای جوان ایرانی تبدیل شدن به ایدوئولوگی پرشور برای جمهوری اسلامی است. اگر نه مطامع مادی دست کم تعصب عقیدتی و توصیه قدرت مهم ترین سرچشمه های این آرزوی خام هستند. (آرزو بر جوانان عیب نیست.)

18_بنیاد گرای جوان ایرانی آرزوهای قشنگی برای مخالفانش دارد."آرمانهایتان را با خود به گور خواهید برد"،"جز تباهی چیزی در انتظارتان نخواهد بود"،"جای شما در زباله دان تاریخ است."

19_بنیادگرای جوان ایرانی خواه ناخواه نقد را حق انحصاری خود می داند.هرچند معتقد است که نقد خوب است به شرطی که سازنده باشد . (نقدهای مخالفان همه مخرب اند.)

20_بنیاد گرای جوان ایرانی نمی داند  و البته گاه بسیار مزورانه آگاه است که باورها و عقایدش تنها بکار تامین منافع اربابان حقیرش و تثبیت سلطه آنان می آید.

21_هسته ی  اصلی و جوهره ی عقاید بنیادگرای جوان ایرانی را چیزی جز ابتذال و عامیانگی سیاست زده و قدرت مدار تشکیل نمی دهد.او با تقلیدی نازل و سطحی از حرفهای مخالفان و روشنفکران به اصطلاح غرب زده آب و رنگی به شعارهای مبتذل و بی مایه اش می دهد.«مگر نه اینست که او نیز واژه هایی چون گفتمان، هژمونی، گفت و شنود و .....به وفور بهره می گیرد!»

22_بنیاد گرای جوان ایرانی از فلسفه اسلامی آگاهی چندانی ندارد اما به هر حال آنرا از فلسفه غربی برتر می شمارد.

23_گاه مرز میان بنیادگرایی و تجدد طلبی بی سرو ته بسیاری از جوانان بی سواد سبکسر مخدوش می گردد.از اینرو این جملات درباره ی بسیاری از جوانان ظاهرن نو خواه نیز صدق می کند.

24_بنیاد گرای جوان ایرانی نمی داند که این جملات توصیفی از خصوصیات او هستند. یا ساده دلانه بدنبال مصداق آنها می گردد یا پرخاشگرانه پوزخندی می زند.

25_بنیادگرای جوان ایرانی دروازه ای بزرگ را پیش خود گشوده می بیند،غافل از آنکه به دالانی تنگ و بسته منتهی می گردد.او افقی باز و آینده ای روشن برای خود متصور است اما نمی داند که آینده ی وی تنها محدود به طول عمر چند شخصیت است...

-    در پرسشهای مرتضا ظاهرن باید اکسیومهایی درباره ی تبدیل جملات و گزاره ها بهم بدست دهیم لااقل آنجایی که مقایسه میان دو لایه ی زبانی که با صفت تفضیلی انبساطی تر متمایز می شوند مطرح است حداقل چیزی باید بینشان مشترک باشد تا مقایسه مطرح باشد .

-    می توانیم شرایط صدق گزاره ها را ثابت نگه داریم و به سورها و ثابت های منطقی اضافه کنیم .

-    در این لایه چینی ، معنا  و هرآنچه مبین اندیشه ی نوشتار است دست نخورده می ماند .

-    شاید بسط به عناصر بلاغی مانند حال، القا و فضا مربوط باشد .

-    یک مثال مشهور از امکان جابجایی صورت های متحدالمصداق تبدیل جملات موضوع-محمولی حاوی وصفهای خاص به جملاتی فاقد آنها در مقاله ی معروف راسل است .

-    با این نگاه باید از ربط و نسبت زبان و جهان ( اینکه زبان ذوات مستقلی را نشانه می کند ) دست برداریم و به ربط و نسبت رده های زبان ها بپردازیم .

-    در یک نگاه غیر جوهری صدق از نوع مطابقتی نمی تواند باشد و گمان می کنم صدق را  مثلن باید سمانتیکی تعریف کرد ( صدق لایه ای از زبان را با احاله به لایه ای دیگر معین می کنیم ) .

-    نگاه اصولی و منطق الفاظ مجید آیا می تواند به پرسش گزاره مند مرتضا از

       امکان لایه ی انبساطی تر زبان نفوذ کند ؟

-    انبساط بر دال تنها ( لفظ ) حمل می شود یا بر رشته ای از جملات ؟

پرسش نیما از نسبت بازی و شمول منطقی پرسشی بازتابی ست . در این نگاه منطق باید از مرزهای خود آگاه شود . سوال مرز این است : می توانم از این پیشتر بروم ؟  و در محدوده های زبان طبیعی پاسخ معمولن منفی ست مثال معروفش پارادوکس بازیگوشانه ی راسل .

از وجهی دیگر شاید این فرافکنی ذهن ما باشد که علیت را توضیح منطقی رویدادها می انگاریم . در این صورت صحبت از سرایت اصول یک حوزه به حوزه های دیگر است و به نحوه ی یادگیری زبان طبیعی هم مربوط می شود .

و از وجهی هم در بحث فلسفی آنجا که از دقت حرف می زنیم به شمول منطق هم می اندیشیم .

چه تفاوتی بین این دو توضیح از عمل روشن کردن لامپ توسط من است ؟

الف ) باور دارم به اینکه اگر کلید را بزنم اتصال برقرار شده لامپ روشن می شود .

ب   ) جنی یک جای پنهانی نشسته و وقتی من کلید را می زنم او لامپ را روشن می کند .

این هم بازیگوشانه است که در بین مجموعه باورهای جفت و جور شده در ذهن ، که برای توصیف  یک رویداد واحد به کار می بریم بعضی باورها از بقیه ضعیفترند . ولی دقیقن مشخص نیست کدام یک؟

-    آیا گذشته برای ما محل یقین است و از این رو ایمان به خدا ایمان به گذشته است ؟

-    چرا درباره ی آینده نمی گوییم ضرورتن ؟ همیشه امکانی هست که ما ندیده گرفته ایم .

-    از این رو که کنشهای آینده را نمی توانیم هم اکنون بدانیم ؟ ( با اشاره به گزاره ی 5.1362 رساله )

-    آیا در ادیان ابراهیمی خدا خود را در رویدادهای تاریخی آشکار می کند ؟

-    و این چنین زمانی بودن خدا در سوال نیما یک فرض پنهان است .

-     تازه از این جهت آینده محل ایمان می شود . رستاخیز و تن پسین ، ما را به آینده احاله می دهند .

-    در نگاه یهودی ، مسیحی و اسلامی گمان نمی کنم خدا جهان یا طبیعت باشد ( فرض پنهان

   سوال نیما ) ولی در نگاه موحدانه ( مونیستی ) وضع طور دیگری ست .

-    چطور از درجه ی یقین به گذشته بکاهیم ؟ آیا با اندیشیدن به احتمالات نیامده در گذشته ؟

   ( به قول مرتضا انبوه نیامده )

-    فرض می کنم انسان مومن آزادکامی یک کافر را نداشته باشد، دست و پا بسته باشد ،

    من چطور این را می فهمم ؟

-    در انجیل متی در فصلی به یادماندنی شیطان ، عیسای زیرک مومن را تجربه می کند،

    پرسش ها و پاسخها جالبند :

                     ش: اگر پسر خدا هستی بگو تا این سنگها نان شود .

                     ع  : مکتوب است انسان نه محض نان زیست می کند بلکه به هر کلمه ای که

                           از دهان خدا صادر گردد .

                     ش: اگر پسر خدا هستی خود را به زیر انداز زیرا مکتوب است که فرشتگان تو

                           را به دستهای خود برگیرند مبادا پایت به سنگی خورد .

                     ع  : و نیز مکتوب است که خدای خود را تجربه مکن .

پرسش از چیستی ی نوشتار انبساطی تنها در صورتی به پرسشی از پی ذات تبدیل نمی شود که به آسانی با پرسشی دیگر جایگزین شود و آن پرسش از تحقیق پذیری ی نوشتار انبساطی ست و چنانچه بخاهیم در محدوده ی زبان طبیعی قدم بزنیم فکر کنم دشواری هایی برایمان بیافریند مثلن اینکه" نوشتار" مبهم است و شاید با کلی اما و اگر هم به نمادی صوری تبدیل نشود . با این حال اگر با رویکردی اکستانسیونل (مصداقی) به متن انبساطی بنگریم و بنا به تعریف" L1  را بسط L2 بدانیم اگر واژگان جدیدی را داشته باشد غیر از واژگانی را که با L2 مشترکن داراست و دارای قضایا/استنتاج های معتبر جدیدی باشد که اساسن شامل واژه های جدید هستند. " چیزکی برایمان روشن می شود و خیلی چیزهای دیگر مبهم . با این فرض که ساختمان(صورت) نوشتار طرز قرار گرفتن اجزای نوشتار نسبت به هم است انبساط ، صفت صورت نوشتار می شود ( پس تقسیم ارسطو یی ی ماده و صورت را فرض گرفته ایم). پرسش را تا اینجا به نحو رساندیم و جمله ها را نه به مثابه ی حامل معنا یا مفهوم بلکه به مثابه ی رشته هایی پرداخته از نمادها و نشانهای نوشتاری ، گفتاری و غیره در نظر گرفتیم. پس با تغییراتی در صورت نحوی ی  جمله ها (اضافه کردن ثابت های منطقی ، افزودن بر زنجیره ی استنتاج و...) ظاهرن می توانیم متنی را کش دهیم . من سعی می کنم به پرسش از چیستی ی نوشتار انبساطی معنا دهم و اینجا ناچارم فهم افواهی ( پراگماتیستی) ی نیما را جدی بگیرم تا ابهامات(ناکافی بودن) رویکرد مصداقی دردسرساز نشود و اگر درست فهمیده باشم  قصد و غرض او در رجوع به جامعه ی زبانی اشاره به محتوای خیلی خیلی تجربی، مشکوک و غیر یقینی ی مفهوم ایجاز و اطناب دارد ... و اینکه بی صبرانه منتظر روشنگری ی دوستانم در این باره ام. و یک پرسش کوچک : آیا در نوشتار انبساطی زمان متغیری مستقل است ؟

مجید رزاقی دانش آموخته ی رشته ی حقوق است . پیشتر از او دعوت کرده بودم به جمع نویسندگان اکولولیا بپیوندد . پرسش ها ی مرتضا و وب نوشته ی نیما درباره ی ترس به اندیشیدن پیرامون آنچه این روزها می اندیشیم ترغیبش کرد . سگالش پیشین و خوشامدگویی ی من هم بی اثر نبود . او خوشش آمد . از آزادی و  امکان گفتگو ، از فکر بلند کردن شاید . انچه از پی می آید معارفه برای گشایشی دیگر است . شماره گذاری و ترتیب پیش نهاده ها دلبخاه من است و قابل تغییر .

پرسه زنان میان داربلوط ماسه های شسته

نشسته با نگاهی حوالی ی قلب مات مانده

هایش

مهمان نوازی ی ابراهیم    غذا دادن به سه فرشته    جبرییل میکاییل اسرافیل   که به روایت آیات هود به قصد قوم لوط آمده اند   ابراهیم آنها را غریبه شناخت و ترسی به دلش گرفت  گفتند نترس ما به قصد قوم لوط فرستاده شده ایم      کمی آنسوتر شمایل سه فرشته که زیر بلوطی در مسیله ای نشسته اند   اثر آندره ی روبلف  شمایلی شده با هدایت قدیس نیکون   شکوه هنر بیزانسی مات می کند  بهانه ایست برای گریختن به پرسش نرم و صفحه به صفحه ی دوستان نازنینم این روزها درباره ی خاندن به مثابه ی پدیده ای فرهنگی(هایش) و  خاندنی ریشه ای تر   خاندن فرد(نایش)  یا به تعبیر شیث نخاندن او . تصمیم به نفی امکان های قرائت ماتن  از سر نخبگی و زبان داری    به پیش!

نایش

این یک الزام است که هر گفتار باید تاریخی از دیگریت خود ارائه کند(وبلاگ حالا- نهاده های تاریخ 4)

امپراطوری تا حدودی موجب شد که همه ی فرهنگها با یکدیگر آمیخته شوند هیچ یک از آنها منفرد و خالص نیست(ادوارد سعید-شرق شناسی)

متن قرآنی نام دیگری نیز بر خود نهاد که میان قرآن و جریان عمومی فرهنگ آن عصر تمایز روشنی افکند یعنی خود را کتاب خاند(ابوزید- معنای متن)

کتابت،کاغذ،نگاشتن فصلی از تاریخ فرهنگ عربی که زیست جهان ایرانی را به سوی آزادکامی و تصمیم بازیگوشانه می گشاید. انقلاب عباسیان _ عبور از سلطنت اموی تنها در افقی شهریارانه رخ نداد . تمایلات فرهنگی ی امپراطوری ی عربی با انتقال پایتخت از دمشق به بغداد دیگر شده بود . لایه ها ی آرامی،مسیحی و یهودی ساکنین ثابت عراق مرکزی هستند،فارسی زبانان در شهرها می زیند و اعراب حیره ساکن سواحیل فرات مسیحی اند. امویان دمشقی در حالی که برای اداره ی دیوانسالاری به بیزانسی ها و اعراب مسیحی ی دمشق محتاج بودند به تدریج خصومت بنیادگرایانه ی اینان با تعالیم یونان چند فرهنگی را درونی کردند ، با برافتادن ایشان عباسیان برای اداره ی این امور به پارسیان و آرامی های بومی روی آوردند. برای اینان که یونانی مابی آنطور که روبروی تعالیم مسیح می افتاد در برابر فرهنگشان قرار نمی گرفت ترجمه ی ماتن ها ذوق زده شان میکرد به خصوص که همین جناح پارسیان بیزار از امویان عباسیان را به قدرت رسانیدند .خانواده های بانفوذی که برای ماندن در لایه های قدرت  منشی،مترجم و حتا طبیب شهریار تربیت میکردند. امپراطوری ی عربی در این گشایش و بازی، فن کاغذسازی را نیز از اسرای جنگی ی چینی آموخته بود. کاغذ در اولین دهه های عصر عباسی به علت تشویق و حتا دستور نخبگان حاکم به استفاده از آن به سرعت جایگزین سایر مواد شد. جالب اینست اسامی ی برخی کاغذها به نام برخی از سرشناس ترین حامیان نهضت ترجمه نامگذاری میشود مانند کاغذ جعفری  که به نام جعفر برمکی نامگذاری شده بود . هم سویی ی قدرت شهریاری،فرهنگ و نوشتار تمایل امپراطوری را به تمایل نخبگان نزدیکتر می کرد. ابن ماسویه ی ایرانی یکی از این نخبگان بود. یوحنا طبیب مخصوص مامون ، انسانی بی پروا در ابراز اندیشه که از انجام یک رشته از تحقیقات طبی محروم بود و آن کالبد شکافی جسد انسانی برای کسب دانش در تشریح بود که او را در نهایت خشم به نوشتن این جمله ها برانگیخت " اگر نبود مداخله ی حاکم در کاری که به او مربوط نمی شود من این پسر خود را ( او پسری عقب افتاده داشت ) زنده زنده کالبد شکافی می کردم درست همانطور که جالینوس میمون و انسان را کالبد شکافی می کرد. اینطور می توانستم به دلایل عقب افتادگی ی او پی ببرم و دنیا را از این شر خلاص کنم و با نوشتن نتیجه ی کار خود در یک کتاب یعنی چگونگی ترکیب بدن او ،مسیر رگها ،شریانها و اعصاب ،دانشی برای مردم فراهم کنم . اما خلیفه منع کرده است ". ابن ماسویه که از کالبد شکافی منع شده بود بناچار به تنها کار ممکن روی آورد : او ترجمه ی آثار تشریحی جالینوس را به شاگرد خود و مترجم پرآوازه حنین بن اسحاق سفارش داد .حنین در کتاب شناسی ی ترجمه های آثار جالینوس می گوید که حداقل نه کتاب از آثار تشریحی جالینوس را برای ابن ماسویه ترجمه کرده است که دو کتاب دقیقن درباره ی موضوعاتی بودند که ابن ماسویه در صدد انجام تحقیق درباره آنها بود: در باب تشریح عروق و ورید ، در باب تشریح اعصاب".

آنچه در کاغذ نوشته ی ابن ماسویه برای من مهم است  فرهیختگی ی او در طبابت یا گزارشی تاریخی از نهضت ترجمه نیست(پدیده ای فرهنگی) همه خاهند دانست او اگر در یونان کلاسیک می زیست جالینوس دیگری می شد  نتوانستنی در کار نبود  ولی انگار به ناگاه پرده از تمایلی نهان به نفی فرهنگ در نوشتار شعله می کشد که ناشی از نتوانستن یا گیر افتادن در قفس فرهنگ است او طلب شکاف-تن زنده ی فرزندش را می کند  نمی تواند   پس می نشیند   شرمگین می شود   درباره ی این کش-تن می نویسد.

هایش

1330 شمسی مسجد جامع شهر یزد نماد اقتدار راست کیشانه ی مذهبی به حاشیه رانده شده افتاده ته خیابانی فرعی ...

خیابان اصلی که بافت شهر اسلامی را مثل یک زیپ گشوده است به مفهومی مدرن یک خیابان است چون آشتی جویانه نمی خاهد خود را با پیچ و تاب و کمرباریکی به لابیرینت تبدیل کند خیابانی که ریشه نمی دهد وقلب شهر را به روی جریانهای آزاد هوا می گشاید ...

ولی آیا در این قدرت نمایی، خیابان یا مسجد موضوع ذوق معمارانه ی ایرانی بوده اند؟  می توانیم مهرورزانه تخیل و هاله را در خودمان بیدار کنیم آنگونه که شیث هنگام گذر از کوچه های کاهگلی به کاشیها و فرشهای آستانه ی معبد فکر میکند و ذوق زده می شود .

1380 شمسی حمامی غریب از بقایای معماری مهرازانه ی ایرانی روبروی در شمالی مسجد جامع از زیر آسفالت پیدا شد .

طرح گردشگاهی ی حمام-بازار-خیابان و مسجد را ریختند. با تحول شبکه ی قدرت طرح ملغا و حمام را زیر آسفالت های جدید و بقایای رضاشاهیش از نو پوشاندند. پالیمسیست به شیوه ی ایرانی!

نایش

نگاشتن روشنگرانه گاه می تواند به مثابه ی ماشین کیفر نموده شود. بی آبرو کردن واژه یا عبارت یا کتاب مقدس یا فرهنگ یک عصر، آفتابی کردن و کنج و پسله ها را دید زدن به شیوه ی مارگیران شباهت دارد. بسی تماشایی ست که تنی در نوشته ای کوتاه پرده از جهاد مقدس مورد نظر جهادگران برمی دارد و با دهانی تلخ کیفرش را نیز پیش بینی میکند "روزهای بمباران تهران تکرار خواهد شد؟ دوباره هراسی عمیق از ویرانی نوشته‌هایمان را خواهد انباشت؟ کسی به جنگ ما خواهد آمد؟ بلغارستان ... من با گلوله‌ای لهستانی یا ... فرقی نمی‌کند به قتل خواهم رسید... این وب‌لاگ دیگر آپدیت نخواهدشد

من جنگ نمی‌خواهم آقای احمدی‌نژاد ، آقای بوش ، آقای شیراک... من جنگ نمی‌خواهم و اصلا برایم مهم نیست که شما برای چه آینده‌ای می‌جنگید "

یا دیگری وقتی به پرسش تجاوز و شکنجه ی زنان می اندیشد توی دام ارج نهادن به بکارت و معصومیت زن که محصول پیرسالاری ی فرو ریخته است نمی افتد "

و واقعن مثل اين‌كه فرق مي‌كند . چرا ابزار در اين مورد خاص اين‌قدر خشونت و شناعت ماجرا را كم مي‌كند ؟ چرا در مورد شكنجه‌هاي غير جنسي با يا بي ابزار بودن‌شان اهميّتي تعيين كننده ندارد ؟ ظاهرن تجاوز جنسي و محتمل بودنش ، بيشتر در حوزه‌ي نرها و مردان معني ‌مي‌يابد . تجاوز كردن اثبات مردانگي‌ست ؟ تعارف كه نداريم : در فرهنگ ما اگر خودش هم گاهي مذموم باشد ( كه گاهي هست ) داشتن قابليّتش كه نيست ( تيرهايي كه به شرط شليك نشدن مقبول و مؤثّر مي‌افتند ) . توانايي‌ي كشتن : « بلدي مرغ سر ببري ؟»  توانايي‌ي تجاوز            ناتواني و معصوميّت    آسيب‌پذيري

پاشنه آشيل جنبش زنان : نهضت معصوميّت‌ها ؟ چرند است  "

اگر خاندن تمایل پیش رفتن و نقب زدن توی متن فرهنگی را بیدار می کند نخاندن میل به واپس روی و دور شدن از زباله ای به نام تاریخ و فرهنگ است. برای نویسا تخیلی که مبتلا به فراموشی ست می تواند  هم هنگام  تاریخ جنایت های پنهان خاک گرفته باشد . گفته اند هنر معماری و بناکردن زیج ( رصد خانه ) اوج با شکوهی را در زمان شاهرخ تیموری و هلاکو تجربه کرد که منجر به تحولی در نجوم بیزانسی هم شد همان حوالی  نصیرالدین توسی  متفنن و شاد از بنای کرده رساله ی آغاز و انجام را قلمی می کند(هایش). روی دیگر (کودکی)تاریخ مغول را هفت قرن صبر می کنیم تا پتروشفسکی از میان زباله ها  بی شرمانه برملا کند(نایش) تا نخانیمش " قتل عام به صورت زیر انجام می گرفت : ساکنان را که قبلن خلع سلاح کرده و به صحرا رانده بودند   مرعوب و روحیه باخته   میان سپاهیان تقسیم می کردند . هر سپاهی افرادی را که سهم وی شده بود به زانو می نشاند و سپس با قداره یا شمشیر سرهای ایشان را از تن جدا می کرد بعد منشیان اسیر را وا می داشتند تعداد سرهای بریده را شماره کنند. به گفته ی جوینی پس از کشتار عمومی مرو در سال 618 ه.ق شمارش کشتگان توسط منشیان اسیر 13 روز به طول انجامید. " 

نوشتار / اندام های بریده ای از این دست ملایم و آوازی یا همدلانه نوازشمان نمی کنند چه بسا پرده های گوشهایمان را سوراخ کنند و به همین رو اخلاقی تر می نمایند .

هایش

- موضوع، سرنوشت هسته ی شعری-اسطوره ای خیال است (هرمنوتیک احیای معنا یا کاهش توهم- پل ریکور )

-          دیر زمانی شیفته ی هزار و یکشب بودم  من در برابر این انحطاط خفه کننده ،دنیای گمشده ای از اقالیم جهان دیگر از ناپل به طرف جنوب زنده را می گذارم ... در اشتیاق سوزانم به جهان های دیگر آدمهایی نفس می کشند که به تقدیرشان با شور و شیدایی ی غیر ارادی می نگرند گویی در خاب و خلسه فرو رفته اند  شیدایی ی آنان رنگی اروتیک دارد  شور عشقی ناشی از سرکوب و فشار    امر جادویی   رشته ی امور جادویی   جابجایی    بازگشت ( پیر پائولو پازولینی- یک گفتگو )

شمایل-نگاشت آندره ی روبلف که ابراهیم را کنار میکاییل می نشاند بیان شور مفرط ابراهیم است یا تجلی هنر بیزانس  و اینکه ابراهیم از چه رو خلیل نام گرفت  شاید غذا تکه ای از تن او بود و کلام فرشته تن مادر خدایی که ابراهیم بی او زنده نبوده است        مد نوشتار

نایش

انقلاب عباسیان    گشودگی ی زوایای تاریک روح ایرانی آیا  ؟

حاکمان ضرورت فروبستن افقهای گشوده را می فهمند  معاندینی از گوشه و کنار سرزمینهای آریایی سربرآورده اند از پیامبری نقاش و هنرور سخن می گویند و نام او را مانی می خانند متکلمان به منصور چاره جو پیشنهاد ترجمه ی اثر دشوار ارسطو طوبیقا را می دهند تا با هنر دویچمگوییک  بر مشرکان غلبه کنند  جدل ارسطو آنطور که آنها اندیشیدند مشرکان را عقب نراند تا  جدال حکومت عباسی اینان را همانگونه که ساسانیان سرکوب کردند فرو خورد   ولی منظومه های پاره پاره و گسیخته  مراثی ی روان  که در بن و نافشان درد آشنا می نالند     از اندامهای مانوی سخن می گویم  هنوز انجیلی زنده می نمایند  که سخت تن به خاندن می دهند

اندام هایی از هوویدگمان(خوشا بر ما )

1-چه کسی مرا گشاید از [این]همه

سیاهچال و زندان

که انبار شوند آرزوها[یی]

ناخوش[آیند]

2- چه کسی مرا [از]توفان خاهد رهاند

[توفان]دریاهای آشفته

رزمگاه

که آرامشی نیست

3- چه کسی مرا رهاند از دهان

[این] همه جانوران

که گرگ همند

ترسانندگان بی شفقت

4- چه کسی مرا از میان دیوارها بدر آورد ؟

...............................

..............................

5- و بر نفس [خیش] گریم

.....................................

....................................

6- چه کسی مرا رهاند از آن

 مرا از بلعیده شدن فراز برد

بلعیده شدن [در] ژرفناها

که همه دوزخ [است]

7- و من هستم

  و تویی نخستین

........................

8- اکنون

ای جان روشن

تو را- به مهربانی- فراز می برم

با دهان مادریم  

9- جانی می ماند

.........................

.........................

 هایش

بر سر سفره ی تخیل خلاق هانری کربن ، مانی و متن های مانوی ایرج وامقی ، فکر یونانی و فرهنگ عربی ، وب سگالش ، وب حالا و نیما  غذا می خوردم .